درس هایی از فضای مجازی;
امروز به مدد دستگاههای دیجیتال همه کاره ای که با عنوان تلفن همراه هوشمند در دسترس بخش عظیمی از جامعه ایران است تمام ثانیه های برخورد ناشایست وزیر بهداشت با فرماندار بدره ثبت گردید و پیش از آنکه شب فرا رسد خبر آن به همراه ویدئوی مربوطه در سطح کشور منتشر گردید!
کد خبر: ۳۸۸۶۴۵
تاریخ انتشار: ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ - ۰۰:۲۳ 05 March 2017
فضای مجازی چند سالی است که در کشور ما به شکل گسترده مورد بهره برداری عموم جامعه قرار گرفته است و برخلاف دهه های پیشین که رسانه ها بصورت مستقیم و غیر مستقیم در کنترل دولتها و نهادهای دارای قدرت و ثروت بودند امروز هر شهروند با کمترین امکانات می تواند صاحب یک رسانه تاثیرگذار شود.

بطور مثال این روزها شبکه اجتماعی تلگرام در کنار بیش از 152 شبکه اجتماعی داخلی و خارجی فعال در کشور موجب شده است تا شهروندان منفعل به خبرنگارانی بالقوه بدل گردند که کوچکترین وقایع و اتفاقات رخ داده در هر گوشه و کنار کشور را از زوایای مختلف با مستندات کافی از جمله فیلم ، عکس و صوت برای دیگران گزارش می کنند.

البته این گسترش شهروند خبرنگاران در جامعه ما خود فرصت ها و تهدیدات متعددی را به همراه دارد که در این نوشتار بدلیل وقایع اخیر رخ داده در سفر وزیر بهداشت دولت یازدهم به استان ایلام تنها به فرصت های ناشی از گسترش رسانه های شهروندی اشاره خواهم نمود.
همانگونه که بیان شد وزیر بهداشت در سفر اخیر خود به استان ایلام اقدام به بازدید از بیمارستانهای شهرستانهای مختلف نمود که در یکی از این سفرها به مقصد شهرستان بدره پس از حضور در جمع مردم و افزایش مطالبات مردمی و انتقادات نسبت به وضعیت بیمارستان این شهرستان که با تایید فرماندار مربوطه نیز همراه بود شخص وزیر برآشفت و با انتقاد از همراهی فرماندار با مردم با عصبانیت جملاتی غیر اخلاقی را بیان می دارد و جالب اینکه به عنوان وزیر بهداشت فرماندار وزارت کشور را تهدید به برکناری می کند!

با این حال به فاصله یک روز وزیر بهداشت قبل از ترک استان ایلام با برقراری تماس تلفنی به فرماندار بدره از وی عذرخواهی می کند!

اما نقش رسانه های مجازی در این داستان کجاست ؟!

ماجرایی که بیان شد اگر در همان شهرستان و حدودا 4-5 سال پیش اتفاق افتاده بود امروز ما از کم و کیف آن بی خبر بودیم زیرا بصورت طبیعی در مناطق محرویم رسانه های رسمی کمی فعال هستند و آنها هم به صراحت توان نقد و انعکاس اخباری مانند آنچه وزیر بهداشت مسبب اش بود را نداشتند.

اما خوشبختانه امروز به مدد دستگاههای دیجیتال همه کاره ای که با عنوان تلفن همراه هوشمند در دسترس بخش عظیمی از جامعه ایران است تمام ثانیه های برخورد ناشایست وزیر بهداشت با فرماندار بدره ثبت گردید و پیش از آنکه شب فرا رسد خبر آن به همراه ویدئوی مربوطه در سطح کشور منتشر گردید!

یادش بخیر زمانی برای انتشار یک خبر باید حداقل تا صبح روز بعد منتظر می بود تا روزنامه هایی که خبر حادثه ای را پوشش داده اند بر روی گیشه های روزنامه فروشی قرار گیرند اما امروز به مدد فضای مجازی اینگونه انتظارهای معنایی ندارد.

اما بخش جالب ماجرا اینجاست که وزارت بهداشت در اقدامی غیر علمی پس از انتشار این کلیپ رسما آن را تکذیب کرد و در این رابطه معاون وزیر بهداشت آن را صرفا یک شیطنت رسانه ای دانست اما غافل از اینکه دوربین های مختلف مردم از زوایای مختلف صحبت های آقای وزیر را برای ذخیره در حافظه تاریخ ثبت نموده اند!

از این رو با توجه به خشم افکار عمومی کشور از این اقدام غیر اخلاقی آقای وزیر چاره ای جز عقب نشینی از موضع تکذیب برای وزارت بهداشت باقی نماند و شخص وزیر پیش از ترک استان ایلام با برقراری تماس تلفنی با فرماندار بدره از وی معذرت خواهی نمود!

البته این عذرخواهی را می توان بیشتر برای توجیه افکار عمومی و رسانه ها دانست زیرا فایل صوتی مکالمه بین وزیر بهداشت و فرماندار بدره بلافاصله در دسترس رسانه ها قرار گرفت تا شاید به واسطه آن از آتش ماجرا کاسته شود اما واقعیت اینجاست که واقعه بدره تیشه دیگری به ریشه عمر دولت یازدهم زد آنهم در شرایطی که کمتر از سه ماه تا برگزاری دورجدید انتخابات ریاست جمهوری فاصله است.

در پایان اگر بصورت خلاصه بخواهیم مهمترین درسی را که از این ماجرا می توان گرفت بیان کنیم باید به این نکته اشاره کرد که فضای مجازی در صورت استفاده درست و بهینه می تواند به ابزاری برای دفاع از حقوق قانونی عموم جامعه بدل گردد و به شهروندان محروم ترین نقاط کشور نیز این فرصت را ارائه کند که بصورت برابر مطالبات و خواسته های خود را بیان نمایند.

زیرا همانگونه که در ماجرای بدره شاهد بودیم مردم بدره حداقل خواسته هایی مانند دسترسی به چند پزشک متخصص و راننده آمبولانس داشتند اما وزیر با برخورد تند و اهانت آمیز به آنها واکنش نشان داد و طبعا اگر در این بین رسانه های مجازی و شهروندی حضور نداشتند طبعا بلافاصله تهدید وزیر عملی می شد و فرماندار بدره در سکوت کامل برکنار می گردید تا از این پس هیچ مسئولی در شهرستان ها جرات تایید مطالبات مردمی را نداشته باشد اما خوشبختانه چنین نشد و آقای وزیر برای حفظ اعتبار خدشه دار شده خود و دولت ناچار به عقب نشینی شد!

باید امیدوار بود که ماجرای بدره و قدرت رسانه های مبتنی بر فضای مجازی موجب شود تا زین پس مسئولین در سطوح مختلف با هوشیاری و خویشتن داری بیشتری با شهروندان برخورد نمایند اما با این حال باید دید که مسئولین چقدر از این ماجرا درس می گیرند و به آن توجه می کنند!

-  نوید کمالی – محقق و پژوهشگر حوزه رسانه و فضای مجازی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: